Άρθρα

Η Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικών είναι ιστορικά συνδεδεμένη με τις διεκδικήσεις και τα δικαιώματα των γυναικών στην εργασία και τη δημόσια σφαίρα, και έχει τις ρίζες της στα εργατικά κινήματα στις Η.Π.Α. και την Ευρώπη, ξεκινώντας από τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, ενώ το 1977, η 8η Μαρτίου θεσπίστηκε από τον ΟΗΕ ως Παγκόσμια Ημέρα των Γυναικων.

Το Ελληνικό Δίκτυο για την Καταπολέμηση της Φτώχειας δημοσίευσε πριν λίγο καιρό την έβδομη κατά σειρά σε έκδοση Έκθεση για τη Φτώχεια στην Ελλάδα. Η Έκθεση αποσκοπεί στην αποτύπωση της κατάστασης της φτώχειας, των κοινωνικών ανισοτήτων και του κοινωνικού αποκλεισμού στη χώρα, αξιοποιώντας επίσημα στατιστικά στοιχεία, έρευνες πεδίου, καθώς και τη βιωμένη εμπειρία ανθρώπων που πλήττονται από τη φτώχεια.

Τί σημαίνει άραγε ”ποιότητα της εργασίας”; Μπορούμε να περιορίσουμε το εύρος των απαντήσεων, εξειδικεύοντας την ερώτηση: Ποιες λέξεις και εικόνες έρχονται στο νου όταν τίθεται το ζήτημα της ποιότητας της εργασίας στην Ελλάδα; 

Αποβολή είναι η αιφνίδια διακοπή μιας εγκυμοσύνης πριν το έμβρυο γίνει βιώσιμο, δηλαδή πριν από την 20η εβδομάδα κύησης. Αν και περίπου το 10%-20% των επιβεβαιωμένων κυήσεων καταλήγουν σε αποβολή, ο πραγματικός αριθμός πρέπει να είναι μεγαλύτερος, λόγω του ότι πολλές αποβολές συμβαίνουν πολύ νωρίς, πριν η μητέρα συνειδητοποιήσει ότι είναι έγκυος (Robinson, 2014).

Η ελληνική (και όχι μόνο) βιομηχανία της μόδας δεν είναι εύκολο περιβάλλον για όσες ξεκινούν εκτός των συνηθισμένων “προδιαγραφών”. Η συμπερίληψη, η διαφορετικότητα και η εκπροσώπηση όλων των σωμάτων είναι ζητήματα που σήμερα, περισσότερο από ποτέ, διεκδικούνται ενεργά και με πυγμή.

Ο τρόπος που δουλεύουμε αλλάζει συνεχώς. Ο τρόπος που αναζητούμε δουλειά, που φτιάχνουμε τις δικές μας επιχειρήσεις, που προσπαθούμε να πετύχουμε μια κάποια ισορροπία ανάμεσα στην εργασιακή και την ιδιωτική μας ζωή, επίσης. Οι ρόλοι μας γίνονται πιο σύνθετοι, οι επαγγελματικές μας διαδρομές λιγότερο ευθείες και η αβεβαιότητα μεγαλύτερη. Σε αυτό το περιβάλλον, πολλές γυναίκες νιώθουν ότι πρέπει να τα βγάλουν πέρα μόνες τους: να παίρνουν αποφάσεις, να διεκδικούν, να αντέχουν, να εξελίσσονται - συχνά χωρίς καθοδήγηση, χωρίς πρότυπα, χωρίς έναν ασφαλή χώρο όπου
μπορούν να μιλήσουν ανοιχτά για όσα τις απασχολούν.

Το γυναικείο πρότυπο παραδοσιακά συνηθίζεται να είναι συνδεδεμένο με χαρακτηριστικά όπως η τρυφερότητα, η στήριξη, η συναισθηματική ωριμότητα. Μία γυναίκα συχνά ταυτίζεται, συνειδητά ή ασυνείδητα, με θετικά συναισθήματα και συνήθως αναμένεται, από όλους, να τα πρεσβεύει.

Η ιατρική, ως επιστήμη και πρακτική, συχνά θεωρείται ουδέτερη, αντικειμενική και καθοδηγούμενη αποκλειστικά από διαθέσιμα δεδομένα. Ωστόσο, η ιστορία της αποκαλύπτει πως η ανάπτυξή της δεν υπήρξε πάντοτε ισότιμη για τα δύο φύλα. Ο όρος έμφυλο χάσμα (gender gap) στην ιατρική φροντίδα περιγράφει τις διαφορές και τις προκαταλήψεις που παρατηρούνται μεταξύ των φύλων, τόσο στην έρευνα όσο και στην παροχή υπηρεσιών υγείας.

Η ανάγκη για επαγγελματική επανεκκίνηση -ειδικά σε περιόδους οικονομικής αβεβαιότητας- απαιτεί τόλμη, ανθεκτικότητα και πίστη στον εαυτό. Η διαρκής επιμόρφωση, η προσήλωση στον στόχο και η εσωτερική καθοδήγηση μπορούν να λειτουργήσουν ως πυξίδα για νέες και ίσως πιο ουσιαστικές επιλογές.

Την ανάλυση κάνει η Κωνσταντίνα Χατζή, Ψυχολόγος. Φέτος ο δείκτης είναι αναθεωρημένος! Καθώς το κύριο μέλημα του EIGE είναι να αποτελεί ένα ενημερωμένο και αποτελεσματικό μέσο αξιολόγησης, ο δείκτης υπέστη κάποιες τροποποιήσεις στους εσωτερικούς του «υποδείκτες», δηλαδή στο πως αξιολογείται ο κάθε τομέας και με βάση ποιες μεταβλητές. Παράλληλα, όμως, προέκυψαν στη μεθοδολογία και αλλαγές που σχετίζονται με τον τρόπο που προκύπτουν οι βαθμολογίες.

Η ισορροπία ανάμεσα στην επαγγελματική ζωή και την καθημερινή φροντίδα της οικογένειας αποτελεί για πολλούς γονείς μια απαιτητική, καθημερινή πρόκληση. Η ανάγκη τους να θέλουν να είναι παρούσες/παρόντες στην καθημερινότητα των παιδιών τους, ενώ ταυτόχρονα εξελίσσονται στην εργασία τους ή αναζητούν νέες επαγγελματικές ευκαιρίες είναι ένα καθημερινό στοίχημα. Μέσα στο πλαίσιο αυτό, η υποστήριξη και η ευελιξία στο χώρο εργασίας αναδεικνύονται ως καθοριστικοί παράγοντες, ικανοί να διευκολύνουν σημαντικά τους γονείς που πρέπει ή/και θέλουν να συνδυάσουν καριέρα και οικογένεια.

Η έμφυλη βία αποτελεί μια από τις πιο σοβαρές και διαχρονικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αφορά κάθε μορφή βίας ή κακοποίησης που σχετίζεται με το φύλο και τις έμφυλες σχέσεις εξουσίας, με στόχο τη διατήρηση ή την επιβολή ανισοτήτων, και εκδηλώνεται με τη μορφή σωματικής, ψυχολογικής, σεξουαλικής ή οικονομικής βίας. Αν και πλήττει σε διαφορετικό βαθμό όλα τα φύλα, επηρεάζει πρωτίστως τις γυναίκες και τα κορίτσια όλων των ηλικιών, σεξουαλικών προσανατολισμών, κοινωνικών τάξεων και εθνικοτήτων, με πολλά από αυτά τα χαρακτηριστικά να προσθέτουν στην ευαλωτότητά τους.

Η ενασχόληση με τον καλλιτεχνικό χώρο στην Ελλάδα ενέχει ιδιαίτερες προκλήσεις, ειδικά όταν συνδυάζονται με την ανάγκη για καινοτομία, επιχειρηματικότητα και συνεχή εξέλιξη. Η επιμονή, η πειθαρχία και η προθυμία για αναζήτηση νέων δρόμων μέσα από τις δυσκολίες μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές προσωπικές και επαγγελματικές κατακτήσεις.

Η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής δεν είναι απλώς μια επιθυμία, είναι ανάγκη όλων μας. Η ολοκληρωμένη ενημέρωση για τις άδειες γονεϊκότητας και φροντίδας και η οργανωμένη αξιοποίησή τους στη συνέχεια, μπορεί να μειώσει το στρες, να βελτιώσει τη φροντίδα των αγαπημένων σου προσώπων και να ενισχύσει την προσωπική σου ευημερία - χωρίς να αφήσει πίσω τα επαγγελματικά/επιχειρηματικά σου όνειρα. Ποιες είναι οι άδειες αυτές και πώς θα τις αξιοποιήσεις στο μέγιστο;

Η εργασία στον χώρο της τεχνολογίας -ένα κυρίως ανδροκρατούμενο κλάδο- ενέχει αρκετές προκλήσεις. Η ανοιχτή επικοινωνία, η δημιουργία ενός ασφαλούς πλαισίου για ανταλλαγή ιδεών και ενθάρρυνση των πρωτοβουλιών, καθώς και η εμπιστοσύνη στην ομάδα, μπορούν να διαμορφώνουν συνεργατικά περιβάλλοντα που προωθούν την εξέλιξη.
Η Βικτώρια Λούβαρη, Marketing Executive και #WHENmentor, κατάφερε να διακριθεί στο χώρο της τεχνολογίας και κατόρθωσε να μετατρέψει τις δυσκολίες σε ευκαιρίες για ενδυνάμωση - όχι μόνο για την ίδια, αλλά και για τις ομάδες με τις οποίες συνεργάστηκε.

Συχνά ακούμε ότι οι άνδρες και οι γυναίκες λαμβάνουν πλέον ίσους μισθούς για την ίδια εργασία. Νομοθεσίες σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο έχουν θεσπίσει την «ίση αμοιβή για ίση εργασία» ως θεμελιώδη αρχή, η οποία θεσμοθετήθηκε το 1957, με τη Συνθήκη τη Ρώμης. Ο κανόνας αυτός ενσωματώνεται στο άρθρο 22 παρ. 1 εδ. β’ του Συντάγματος της Ελλάδας, σύμφωνα με το οποίο «όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξάρτητα από φύλο ή άλλη διάκριση έχουν δικαίωμα ίσης αμοιβής για παρεχόμενη ίσης αξίας εργασία». Αν όμως οι μισθοί είναι ίδιοι για τις ίδιες θέσεις, γιατί συνεχίζει να υπάρχει το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών;

Παρά τη γενικότερη πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, στην πολιτική εξουσία δεν έχουν εξαλειφθεί ακόμα οι έμφυλες ανισότητες, καθώς οι γυναίκες παραμένουν μειοψηφία στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Η ίση συμμετοχή και των δύο φύλων στην άσκηση της πολιτικής εξουσίας αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για μια ουσιαστική δημοκρατία και δίκαιη διακυβέρνηση.
Η πορεία προς την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική υπήρξε αργή και γεμάτη εμπόδια, με αφετηρία τον αγώνα για το δικαίωμα της ψήφου μέχρι τη σταδιακή πρόσβαση σε ηγετικές θέσεις. Σήμερα, η εικόνα παρουσιάζει βελτίωση, αλλά η πλήρης ισότητα παραμένει ζητούμενο.

Μελετώντας το κείμενο-ανάλυση της Μελέτης Νεολαίας που διεξήγαγε το Friedrich Ebert Stiftung για την Ελλάδα το 2024, γίνεται φανερό ότι για διαχρονικά ζητήματα όπως το επίπεδο εκπαίδευσης στη χώρα, οι υποδομές, η εργασία και η συνακόλουθη κινητικότητα προς το εξωτερικό, ο θεσμός της οικογένειας και η πολιτική συμμετοχή, αναδεικνύεται πλέον μια νέα διάσταση αρκετά διαφορετική από εκείνη που είχαμε συνηθίσει τα προηγούμενα χρόνια.

Βαθιά ριζωμένη στη φύση του ανθρώπου είναι η τάση να ανήκει, να παρατηρεί και να μιμείται. Αυτή η βαθιά έμφυτη ανάγκη για σύνδεση διαμόρφωνε ανέκαθεν κουλτούρες, κανόνες και κοινωνικές νόρμες μέσα από πρότυπα. Σήμερα, ωστόσο, σε μια εποχή υπερπληροφόρησης και συνεχούς έκθεσης, η δύναμη των προτύπων και η επιρροή που ασκούν έχει πολλαπλασιαστεί.

Πότε βάζεις τελεία στην άδεια μητρότητας ή ανατροφής; Πότε είναι η σωστή στιγμή να γυρίσεις στη δουλειά;
Η επιστροφή στην εργασία δεν είναι θέμα «πρέπει» ή κανόνων. Κάθε μητέρα έχει το δικαίωμα να αποφασίσει πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να επιστρέψει, τόσο για εκείνη όσο και για την οικογένειά της. Υπάρχουν όμως παράγοντες που μπορεί να βοηθήσουν στη λήψη αυτής της απόφασης:

Η Αλεξάνδρα Αθανασάκου, Education Manager, Business Intelligence Developer, Founder της Data Analytics και #WHENmentor, δείχνει πώς μέσω προσωπικής προσπάθειας, στήριξης από σημαντικούς ανθρώπους και σταθερής προσήλωσης στον στόχο της, κατάφερε να δημιουργήσει τη δική της εκπαιδευτική πλατφόρμα και να κάνει το όραμά της πραγματικότητα.