WHEN on Topic: Η φροντίδα ως υποδομή - όχι ως προνόμιο

Πηνελόπη: Καλώς ήρθατε στη νέα σεζόν του «WHEN on Topic». Είμαι η Πηνελόπη Θεοδωρακάκου και είμαι ξανά μαζί σας για να συζητήσουμε για την επαγγελματική και οικονομική ενδυνάμωση των γυναικών και την ισότητα στην εργασία, καμιά φορά και έξω από αυτήν. Αυτός ο κύκλος του podcast μας είναι αφιερωμένος στις ευθύνες φροντίδας και την ίση κατανομή τους, και έρχεται κοντά σας χάρη στο «CAREdiZO». Τι είναι το «CAREdiZO»; Είναι ένα νέο έργο στο οποίο συμμετέχουμε στο πλαίσιο του προγράμματος CERV της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο στοχεύει στη γεφύρωση του έμφυλου χάσματος στις ευθύνες φροντίδας μέσω της προώθησης πρακτικών ισότητας στο σπίτι, σε πολύ μικρές επιχειρήσεις και σε μικρούς οργανισμούς της κοινωνίας των πολιτών, δηλαδή με έως 10 εργαζόμενα άτομα. Το έργο υποστηρίζει πολιτικές φιλικές προς την οικογένεια, ενθαρρύνει τους άνδρες να συμμετέχουν στη φροντίδα και αναδεικνύει την αξία της φροντίδας στην ευρύτερη κοινωνία, ό,τι δηλαδή πρεσβεύουμε κι εμείς τόσο καιρό. Οι δράσεις του περιλαμβάνουν έρευνες, εργαστήρια συνδημιουργίας, προγράμματα κατάρτισης και την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων, όπως ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι και podcasts για την καταπολέμηση των στερεοτύπων και την προώθηση της ισότητας. Οι υπόλοιποι εταίροι μας προέρχονται από την Κύπρο, τη Λιθουανία και τη Βουλγαρία, και δημιουργούν αυτή τη στιγμή τα δικά τους podcasts, τα οποία ίσως έχετε ευκαιρία να γνωρίσετε σε λίγο καιρό. Τι σημαίνει να φροντίζεις παιδιά, γονείς, αλλά και μια ολόκληρη κοινότητα κάθε μέρα; Σε αυτό το επεισόδιο συζητάμε με την Άννα Κωνσταντίνου, Mini Hub Manager του WHEN Hub. Τι είναι το WHEN Hub; Αν δεν ξέρετε ήδη, θα σας πω: το πρώτο coworking χώρου με on-site δημιουργική απασχόληση για παιδιά στην Ελλάδα. Μιλάμε για τις μαμάδες, αλλά και τους μπαμπάδες που περνούν από εκεί, για όσα δεν λένε ότι χρειάζονται φωναχτά αλλά φαίνονται, για το τι σημαίνει να κάνεις τη φροντίδα δουλειά σου. 

Πηνελόπη: Άννα, καλησπέρα. Χαιρόμαστε πάρα πολύ που σε έχουμε εδώ μαζί μας σήμερα. 

Άννα: Καλησπέρα. Χαίρομαι κι εγώ πολύ και ευχαριστώ γι’ αυτό.

Πηνελόπη: Πες μας λίγα λόγια για σένα, για το background σου, για το από πού έρχεσαι και για το πώς έκανες τη φροντίδα δουλειά σου, στ’ αλήθεια. 

Άννα: Μ’ αρέσει να συστήνομαι με αυτό το contrast, ότι έχω σπουδάσει Δημόσια Διοίκηση στο Πάντειο, αλλά όλα τα χρόνια εργάζομαι με παιδιά σε διάφορα περιβάλλοντα. Αυτή τη στιγμή με πετυχαίνετε στο περιβάλλον του WHEN Hub, το οποίο είναι κάτι πολύ καινούριο γενικώς και ειδικά για μένα. Κι αυτό που το κάνει πολύ ειδικό είναι ότι αυτή τη στιγμή σ’ αυτό το περιβάλλον υπάρχουν ενήλικες και παιδιά μαζί, και παράλληλα αισθάνομαι πολύ άμεσα το να φροντίζω και τις δύο αυτές πλευρές. 

Πηνελόπη: Πώς θα περιέγραφες εσύ σε κάποιο άτομο που δεν το ξέρει, τι είναι – θα σου βάλω δύσκολο τώρα – τι είναι το Hub, αλλά και τι είναι το WHEN Mini Hub; 

Άννα: Το WHEN Hub, λοιπόν, είναι πρώτα απ’ όλα μια κοινότητα. Είναι ένας χώρος, ένας coworking space χώρος, στον οποίο μπορεί να έρθει κάποιος να εργαστεί. Υποστηρίζει γυναίκες κατά βάση, αλλά απευθύνεται σε όλα τα άτομα που μοιράζονται την ίδια φιλοσοφία και τις ίδιες ανησυχίες. Και αυτό που το κάνει διαφορετικό από τα υπόλοιπα coworking spaces είναι ότι υπάρχει και η δημιουργική απασχόληση των παιδιών μέσα σ’ αυτόν τον χώρο. Δηλαδή, μαμάδες, μπαμπάδες, φροντιστές, φροντίστριες μπορούν να έρθουν σ’ αυτόν τον χώρο χωρίς να χρειάζεται να αποχωριστούν το ή τα παιδιά τους. 

Πηνελόπη: Άρα, εγώ έρχομαι, βρίσκω το WHEN Hub και έχω ένα παιδί, ας πάρουμε το δικό μου παράδειγμα, ας πούμε, και δεν είναι μόνο ότι δεν θέλω να το αποχωριστώ, γιατί μπορεί να θέλω να το αποχωριστώ για κάποιες ώρες, ακριβώς για τον λόγο του ότι θέλω να δουλέψω, θέλω να εξελιχθώ, θέλω να αναπτυχθώ και θέλω να το κάνω αυτό με την ησυχία ότι ένας άνθρωπος, μία ομάδα, φροντίζει το παιδί μου. Και επίσης, δεν έχω αυτό το άγχος του να πρέπει να βρω έναν άνθρωπο να έρχεται σπίτι μου, το οποίο γίνεται όλο και πιο δύσκολο. Γιαγιάδες, παππούδες, το έχουμε συζητήσει και για όσες και όσους μας ακούτε, έτσι έχετε ακούσει πολλά επεισόδια αυτού του κύκλου. Έχουμε συζητήσει αρκετές φορές για το πώς η φροντίδα που ερχόταν και έρχεται σε πολλές φορές ακόμη από γιαγιάδες και παππούδες έχει αρχίσει να φθίνει σιγά σιγά, γιατί αυτοί οι άνθρωποι αυτής της ηλικίας πολλές φορές, ευτυχώς θα πω εγώ, εργάζονται ακόμη. Οπότε, λοιπόν, έρχομαι εγώ εκεί, έρχομαι μάλλον εδώ, γιατί είμαστε στο WHEN Hub. Το WHEN Hub έχει και podcast studio, έτσι να το πούμε κι αυτό. Και βρίσκω εσένα, αλλά όχι μόνο εσένα. Και τι γίνεται από εκεί και πέρα; 

Άννα: Εδώ πιάνεις ένα θέμα που θέλει μεγάλη συζήτηση. Θα προσπαθήσω να το μαζέψω. Το πρώτο πράγμα τι είναι; Ότι μπορούμε να υποστηρίξουμε, να βοηθήσουμε τις οικογένειες που, ενώ υπάρχει ένα πρόσωπο φροντίδας για το παιδί καθημερινά στο σπίτι, κάτι συνέβη σε αυτό το πρόσωπο, δεν μπορεί, πρέπει όμως η μαμά, ο μπαμπάς να δουλέψει, οπότε έρχονται και απευθύνονται σε εμάς. Αυτό που λέμε εμείς ντροπή. Σ’ αυτή την περίπτωση, κατόπιν διαθεσιμότητας, εξυπηρετούμε άμεσα και είμαστε εδώ και λειτουργεί καλά και για το σύστημα. Θα ήθελα όμως να πούμε την άλλη, τη δύσκολη περίπτωση, που είναι οι περιπτώσεις συνήθως που τα παιδιά είναι πάρα πολύ μικρά, είναι μηνών, δεν έχουν αποχωριστεί ποτέ πέρα από το να το αφήσουν πιθανά σε ένα πολύ οικείο πρόσωπο μέσα στο σπίτι. Οπότε δεχόμαστε τέτοια αιτήματα, είτε τηλεφωνικά είτε με email, που ζητούν την υποστήριξη και το πώς θα μπορούσαμε να το κάνουμε αυτό να λειτουργήσει. Δηλαδή, να έρθουμε εμείς εκεί, ωραία, έχετε τη δημιουργική απασχόληση. Πώς ξέρουμε ότι θα μπορέσουμε να αποχωριστούμε και δεν θα έχουμε κλάματα, δυσκολίες; Και γι’ αυτό έχουμε καταφέρει και έχουμε φτιάξει, έχουμε σχεδιάσει και εξελίσσεται, όσο έρχονται καινούργια πρόσωπα και καινούργιες εμπειρίες, αυτό εξελίσσεται, την περίοδο προσαρμογής. Είναι πολύ γνωστή στα περιβάλλοντα των παιδικών σταθμών, αλλά… 

Πηνελόπη: Κι εγώ την έχω περάσει με την κόρη μου.

Άννα:  Έτσι οι μαμάδες οι περισσότερες. Ναι, είναι μια απαιτητική περίοδος και για τις δύο πλευρές. Και για τις τρεις θα πω εγώ. Να πω και για τους παιδαγωγούς που είναι. 

Πηνελόπη: Να το πεις, φυσικά. 

Άννα: Να το πω κι αυτό. 

Πηνελόπη: Να φροντίζουμε και τους ανθρώπους που φροντίζουν. Το έχουμε κάνει και αυτό το επεισόδιο. 

Άννα: Χαίρομαι γι’ αυτό. Το έχουμε ανάγκη. Οπότε ναι, να αυτό το θέμα της προσαρμογής. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, λοιπόν, τι λέμε; Ελάτε από εδώ, σε περίπτωση που δεν έχετε ξαναέρθει στον χώρο μας, να σας ξεναγήσουμε μαζί με το παιδί, να δείτε και το Mini Hub, που είναι ο χώρος που κάνουμε τη δημιουργική απασχόληση των παιδιών, που πάντα βρίσκομαι εγώ εκεί ως υπεύθυνη και το δεύτερο πρόσωπο που υποστηρίζει και αν χρειάζεται και τρίτο, σταθερά καθημερινά. Γνωριζόμαστε, βλέπετε τον χώρο και από εκεί και πέρα κάνουμε και μια συζήτηση για τις ανάγκες σας συγκεκριμένα. Δηλαδή, πόσες φορές θέλετε να έρχεστε, πόσες ώρες, τι περιθώριο έχουμε, τι διάστημα έχουμε χρονικό, έτσι ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε τα βήματα της προσαρμογής. Εμείς προτείνουμε να είναι μία εβδομάδα η προσαρμογή, έτσι λέμε. Και από εκεί και πέρα μπορούμε να ξεκινήσουμε το πρόγραμμα κανονικά εργασίας του ενήλικα φροντιστή-φροντίστριας στον χώρο και του παιδιού μαζί μας. Αλλά αυτό είναι πολύ δυναμικό. Η αλήθεια είναι ότι από το πρώτο ραντεβού κιόλας έχουμε καταλάβει αρκετά πράγματα για το σύστημα αυτό της οικογένειας. Οπότε πάντα με σεβασμό στις δικές τους ανάγκες και στους δικούς τους χρόνους, και εδώ θέλει μια προσοχή και ισορροπία, ανάμεσα στο τι έχει ανάγκη το παιδί, τι εμείς ως παιδαγωγοί αναγνωρίζουμε ως ανάγκη και τι έχει ανάγκη η μαμά, θα πω, συνήθως η μαμά σε αυτές τις ηλικίες. Αυτό που είναι και μεγάλη πρόκληση σε κάθε περίπτωση και σε κάθε οικογένεια είναι αυτά τα δύο να τα ταιριάξουμε. Γιατί όταν είναι καλά το ένα, είναι καλά και το άλλο. Το ένα υποστηρίζει το άλλο. Πιστεύω και εκτιμώ ότι προσφέρουμε ανακούφιση ήδη από το πρώτο ραντεβού. 

Πηνελόπη: Αυτός είναι και ο τρόπος που ως παιδαγωγική ομάδα και εσύ ως υπεύθυνη αυτής της ομάδας έχετε σχεδιάσει και το πρόγραμμα. Εγώ να πω ότι, να ξεκαθαρίσω μάλλον σε αυτό το σημείο για όσα άτομα μας ακούνε και δεν έχουν έρθει στον χώρο, είναι ότι ο χώρος που μπορούμε να εργαστούμε ως ενήλικα άτομα είναι στον πρώτο όροφο. Είναι σημαντικό αυτό να το ξέρουμε. Και ο δεύτερος χώρος, που ο συγκεκριμένος χώρος που είναι τα παιδιά, δεν είναι γενικά στο κτίριο υπάρχουν παιδιά, ο χώρος που είναι τα παιδιά είναι στον δεύτερο όροφο. Δηλαδή υπάρχει και μια φυσική απόσταση, μια χωροταξική μάλλον καλύτερα απόσταση, που είναι σημαντική. Υπάρχει όμως και πρόβλεψη στο να είναι κοντά ο γονιός που έχει αναλάβει να υποστηρίξει την προσαρμογή όσο τρέχει το πρόγραμμα της προσαρμογής. Αυτά τα δύο σημεία ήθελα να πω. Και ένα τρίτο σημείο που είναι επίσης σημαντικό είναι ότι δεν μπορώ να αφήσω το παιδί μου και να φύγω από το WHEN Hub. 

Άννα: Ω ναι, 

Πηνελόπη: Έτσι; 

Άννα: Ω ναι. 

Πηνελόπη: Θέλω να πω ότι δεν.. ο τρόπος που έχουμε σχεδιάσει την υπηρεσία είναι ότι το ενήλικο άτομο που έχει φέρει το παιδί στο Mini Hub κάθεται στον πρώτο όροφο και εργάζεται με την ησυχία του, ή με την ησυχία της, ξέροντας ότι το παιδί του, το παιδί της βρίσκεται στον δεύτερο όροφο και απασχολείται δημιουργικά από ειδικές στον χώρο, experts στον χώρο. Αλλά δεν μπορώ να αφήσω το παιδί μου και να φύγω. Δεν είναι φύλαξη παιδιών το Mini Hub. 

Άννα: Σωστά. Είμαστε μαζί. Είμαστε μαζί εκεί. 

Πηνελόπη: Είπες πριν οι μαμάδες συνήθως. Ποιες είναι οι γυναίκες ή οι γονείς, θα πω εγώ. Εγώ θέλω να πούμε και για τους μπαμπάδες, εεε που έρχονται. Τι χρειάζονται; Τι βλέπεις εσύ ως παιδαγωγός ότι χρειάζονται; Και αυτό που εμένα με απασχολεί πολύ, γιατί εγώ όταν είμαι στο Hub κάθομαι κάπου που βλέπω τον κόσμο να μπαινοβγαίνει, στ’ αλήθεια. Αυτό που με απασχολεί πολύ είναι τι δεν λένε ότι χρειάζονται, αλλά το βλέπεις εσύ από την πλευρά της παιδαγωγού και η ομάδα του Mini Hub γενικότερα. Σαν κουτσομπολιό τώρα είναι αυτή η ερώτηση.

Άννα: Ιστορίες, αλλά θα είμαι μαζεμένη. Θα είμαι λίγο μαζεμένη.  Σίγουρα αυτό που ακούμε από όλες τις οικογένειες και από όλα τα άτομα που έρχονται είναι «θέλω έστω δύο ώρες να εργαστώ». Αυτό, δύο ώρες να εργαστώ αδιάσπαστα. 

Πηνελόπη: Μμμ… 

Άννα: Αυτό φέρνουν σαν ανάγκη και αυτό θέλουν όλα τα άτομα. Αυτό που δεν λένε είναι ότι θέλω να απενεχοποιηθώ από το ότι είμαι μαμά, είμαι μπαμπάς και έχω αυτόν τον ρόλο και μεγαλώνω ένα παιδί και ταυτόχρονα θέλω να αναπτύσσομαι και επαγγελματικά. Οπότε…

Πηνελόπη: Είναι σαν βάρος αυτό, ε; 

Άννα:  Μμμ… Και το βλέπουμε πολύ γρήγορα να συμβαίνει. Από την πρώτη φορά δηλαδή που θα καθίσουν όντως και θα έχουν αυτόν τον χρόνο να δουλέψουν αδιάσπαστα, που αυτό σημαίνει ότι ήδη έχουν κατακτήσει και έχουμε κατακτήσει το ότι το παιδί είναι χαρούμενο και περνάει καλά. Έχει φύγει το «παράτησα και δεν είναι καλά». Είναι καλά. Τότε είναι που χωρίζονται και πάνε σε άλλον όροφο οι άνθρωποι που είναι δίπλα και πάλι. Οπότε το βλέπεις τότε με πόση μεγάλη ανακούφιση και με πόση περηφάνια έρχονται και ενδυναμωμένα τα άτομα να πάρουν το παιδάκι τους και πολύ ευχαριστημένα για το ότι κατάφεραν να εργαστούν χωρίς να έχουν αυτές τις ενοχές. Είναι δίπλα. Αν χρειαστεί να το θηλάσει, είναι εδώ. Αν κλάψει, είναι εδώ. 

Πηνελόπη: Να το πούμε κι αυτό, ε; 

Άννα: Φυσικά. Υπάρχει το δωμάτιο θηλασμού, είναι στον τρίτο όροφο. Υπάρχει το δωμάτιο γονέα και παιδιού, στο οποίο και μπορεί να κοιμηθεί το παιδί. Έχει τη δυνατότητα και η συνοδός, ο συνοδός, να συνεχίσει να εργάζεται από εκεί όσο το παιδάκι κοιμάται. Οπότε προς το παρόν έχουμε προβλέψει για ένα παιδάκι. Σιγά σιγά αυξάνονται οι ανάγκες και χαιρόμαστε γι’ αυτό και προσαρμοζόμαστε και σε αυτό. Θα μπορούν και περισσότερα. Οπότε δίνει κι αυτό μια άνεση στους γονείς που έρχονται εδώ. Οπότε το ένα κομμάτι είναι ότι μπορεί όντως και στην περίπτωση που θέλουν να θηλάσουν να διακόψουμε. Το άλλο κομμάτι είναι ότι μπορεί να χρειαστεί να διακόψουμε γιατί το ζητά επίμονα το παιδί. Μπορεί να είναι μια μέρα περίεργη, οτιδήποτε. Οπότε πάλι θα διακόψουμε. Όμως αυτά είναι σημεία και στοιχεία που βάζουμε στην εξίσωση για να μας εμπιστεύονται και οι δύο πλευρές, και οι γονείς και τα παιδιά. Και αυτό είναι που βγάζει και τις ενοχές από πάνω τους. 

Πηνελόπη:  Έχει σημασία που εστιάζεις και στον λόγο σου στις γυναίκες. Γιατί η αλήθεια είναι και το έχουμε πει πάρα πολλές φορές με πολλούς διαφορετικούς τρόπους σε αυτόν τον κύκλο που έχει ως κεντρικό άξονα τη φροντίδα και ως κεντρικό άξονα και τις ευθύνες φροντίδας και ποιοι και ποιες τις επωμίζονται και είναι ποιες συνήθως. Θέλω να πω ότι δεν μπορώ να φέρω στο μυαλό μου πολλούς άντρες και ξέρω πολλούς μπαμπάδες που έχουν ενοχές που αφήνουν τα παιδιά τους στο σπίτι, τα βρέφη στο σπίτι και πάνε να δουλέψουν, γιατί αυτό είναι αυτό που έχουμε μάθει να μας συμβαίνει και αυτό που έχουμε μάθει να κάνουμε. Δεν λέω ότι δεν υπάρχουν. Λέω όμως ότι δεν είναι το συνηθισμένο. Είναι πιο πολύ εμείς που επωμιζόμαστε αυτή την, καλά, τις ευθύνες φροντίδας, προφανώς και όχι μόνο των παιδιών ή των βρεφών, αλλά και γενικώς τις ευθύνες φροντίδας. Αλλά είναι πιο πολύ δικό μας το ενοχικό και χαίρομαι πάρα πολύ που το φέρνεις, γιατί είναι και αρκετά βαθύ. Γιατί η κοινωνία μας έχει φορτίσει με αυτόν τον ρόλο. Ότι ξέρεις κάτι, εσύ χρειάζεται να βάλεις για λίγο τη δουλειά σου στην άκρη για να φροντίσεις το παιδί. Και μεγαλώνοντας το παιδί, εντάξει, θα τον βρεις τον δρόμο σου. Εν τω μεταξύ μπορεί να έχεις χάσει εκπαιδεύσεις, μπορεί να έχεις χάσει ευκαιρίες. Δεν σου φέρονται το ίδιο που είσαι «μανούλα» σε εισαγωγικά πάντα. Την δεν μπορώ αυτή τη λέξη, το έχω ξαναπεί και σε άλλο επεισόδιο επίσης. Δεν σου φέρονται το ίδιο, δεν σου δίνουν και όταν γυρνάς τις ίδιες ευκαιρίες. Οπότε υπάρχει ένα φοβερό στερεότυπο και διάκριση την οποία δεν κερδίζεις και ποτέ. Δηλαδή αν αφήσεις, πάλι αν με βλέπατε τώρα και είχαμε και βίντεο, δηλαδή θα βλέπατε ότι κάνω εισαγωγικά με τα χέρια μου. Αν αφήσεις λοιπόν σε εισαγωγικά το παιδί στο σπίτι, θα πούνε «α καλά, τη μάνα είσαι εσύ». Αν δεν γυρίσεις στη δουλειά, θα σου πούνε «α καλά, τα περιμένεις όλα από τον άντρα σου». Εν πάση περιπτώσει δεν κερδίζεις ποτέ. Οπότε θέλω να σε ρωτήσω, είπες για την αυτοπεποίθηση, αν υπάρχει κάτι άλλο που εσύ έχεις παρατηρήσει από την πλευρά της παιδαγωγού, που είναι κάτι που δεν συζητάμε συχνά, τι αλλάζει για μια γυναίκα πρακτικά και ψυχολογικά όταν ξέρει ότι το παιδί της είναι δίπλα, ενώ εκείνη εργάζεται, μαθαίνει, εξελίσσεται, γράφει το διδακτορικό της, έχουμε και τέτοιες περιπτώσεις. Ποια αλλαγή βλέπεις; 

Άννα: Η προφανής και η πρακτική είναι ότι πράγματι μπορεί και δουλεύει αδιάσπαστα. Το άλλο πάλι έχει να κάνει με συναισθηματικούς λόγους. Βλέπεις πόσο αυτό το απολαμβάνει συνήθως. Και θα φέρω παραδείγματα από άλλα περιβάλλοντα που έχω εργαστεί, γιατί πάντοτε στα υπόλοιπα περιβάλλοντα ήταν αποχωρισμός. 

Πηνελόπη: Σωστό.

Άννα: Ερχόταν το παιδί, ήταν περιβάλλον για το παιδί και η μαμά πήγαινε όπου ήταν να πάει στη δουλειά. Εκεί ήταν ξεχωριστά αυτά τα δύο κομμάτια. Και η μαμά συνήθως είναι αυτή που καλείται να νιώθει και εντάξει με αυτό και να πιέζεται να νιώθει εντάξει με αυτό. Αλλά στ’ αλήθεια δεν νιώθει εντάξει με αυτό, να αφήνει το παιδί. Εδώ λοιπόν αυτό που αλλάζει πάρα πολύ είναι το ότι δεν αισθάνεται ότι το αποχωρίζεται στ’ αλήθεια. Είναι εδώ. Και αυτό φέρνει μια συναισθηματική ανακούφιση που οδηγεί και στην πνευματική ελευθερία, έτσι ώστε να μπορέσει να παράξει αυτό που επαγγελματικά επιθυμεί. Αυτό είναι μια μεγάλη διαφορά στο ότι είναι εδώ και είναι δίπλα. Επίσης, ένα άλλο πρακτικό κομμάτι που τελευταία το διαπίστωσα μετά από κάποιες συζητήσεις με οικογένειες, ότι γλιτώνουν χρόνο. Αν το πήγαιναν σε έναν άλλο χώρο…

Πηνελόπη: Πρακτικά, ε;

Άννα: Πρακτικά, ναι. Θα έπρεπε να το αποχωριστούν, θα ήταν κάπου αλλού, οπότε να πάνε και στη δουλειά. Σίγουρα κερδίζουν και χρόνο πρακτικά. Αλλά το μεγαλύτερο κέρδος είναι το συναισθηματικό, αυτή η ανακούφιση και αυτή η έλλειψη έγνοιας για το πώς είναι το παιδί. Είναι εντάξει; Με ζητάει; Δεν με παίρνουν τηλέφωνο. Δεν με παίρνουν γιατί είναι εντάξει ή δεν με παίρνουν για να με ενοχλήσουν. Εδώ αυτά τα λύνουμε πολύ γρήγορα. Γιατί ξαναλέω, είμαστε σε όλο το στάδιο της προσαρμογής, που σαν λέξη κάπως μου κλωτσάει πάντα, αλλά είναι η πιο οικεία σε όλους. 

Πηνελόπη: Σωστό.

Άννα: Μιλάμε για μια εξοικείωση, για μια ανάπτυξη εμπιστοσύνης. Οπότε σε αυτό το στάδιο είμαστε μαζί και όλα αυτά τα λύνουμε παρέα. 

Πηνελόπη: Πες μας μια ιστορία.

Άννα: Λοιπόν, η πρώτη πρώτη ιστορία που μου είχε κάνει εντύπωση ήταν με ένα, το πιο μικρό μας βρεφάκι που είχε έρθει εδώ, πέντε μηνών. Και μάλιστα η ιστορία είναι η εξής: ότι η εταιρεία που εργαζόταν η μαμά αναζήτησε αυτή τη λύση και αυτό το περιβάλλον για να υποστηρίξει την εργαζόμενη υπάλληλό της. Οπότε μία φορά την εβδομάδα…

Πηνελόπη: Μπράβο στην εταιρεία θα πω. Μπράβο στην εταιρεία. 

Άννα: Μικρή εταιρεία. 

Πηνελόπη: Και μικρή εταιρεία. 

Άννα: Έτσι. Οπότε είχαν βρει αυτή την εναλλακτική, αυτή τη λύση. Και εκείνη την ημέρα που βρισκόταν όλο το team της εταιρείας εδώ, και αυτή η μαμά έφερνε το παιδάκι της. Σίγουρα. Και η μαμά είχε αγωνία για το πώς θα γίνει ο αποχωρισμός, τι θα γίνει. Πράγματι αντιμετωπίσαμε δυσκολίες. Όμως όταν κατάφερε να λειτουργήσει στην ομάδα της, στο επαγγελματικό της περιβάλλον, με όλους αυτούς τους ανθρώπους που ήθελε να βρίσκεται από κοντά και το παιδάκι της ήταν καλά, ήσυχα πάνω και το απασχολούσαμε εμείς και το αγαπούσαμε πάρα πολύ, τότε την πιάσαν τα κλάματα. Ήταν μια ιστορία που μοιράστηκε και μπροστά στην υπόλοιπη ομάδα, την υπέροχη του WHEN Hub, γιατί πραγματικά ήταν η φορά που αισθάνθηκε αυτή την υποστήριξη, η οποία τη βρίσκουν συνήθως στα μαιευτήρια πάρα πολύ, αλλά μετά αυτό εξαφανίζεται. Οπότε εδώ ήμασταν ένα περιβάλλον πολύ άμεσα υποστηρικτικό και βοηθητικό σε αυτό το κομμάτι. Αυτή είναι μια μια πολύ ωραία ιστορία. 

Πηνελόπη: Μια ωραία ιστορία. Την ξέρω κι εγώ από την ομάδα. 

Άννα: Ναι. 

Πηνελόπη: Τώρα που μοιράστηκες μαζί μας αυτή την ιστορία, θέλω να σε ρωτήσω. Αν έπρεπε να πείσεις τον εργοδότη ή την εργοδότρια ενός πολύ μικρού οργανισμού ή μιας πολύ μικρής επιχείρησης, γιατί αυτό είναι το βασικό μας target group στο έργο «CAREdiZO», να επενδύσει στο να μπορούν εργαζόμενα άτομα να δουλεύουν από το Hub, όπως στην περίπτωση που μας διηγήθηκες, ενώ τα παιδιά τους από 0 έως 12 ετών απασχολούνται δημιουργικά. Τι θα του έλεγες ή τι θα της έλεγες; 

Άννα: Είμαι έτοιμη γι’ αυτό, οπότε θέλετε μπορώ να το αντιμετωπίσω. 

Πηνελόπη: Θα σας βάλουμε παντού. 

Άννα: Έτσι, έτσι. Θα του έλεγα λοιπόν χωρίς δισταγμό ότι η φροντίδα δεν είναι προσωπικό πρόβλημα του υπαλλήλου. Έτσι, δεν είναι προσωπικό πρόβλημα. Είναι στρατηγικό πλεονέκτημα της επιχείρησης, ειδικά για μια μικρή ομάδα. Γιατί στην περίπτωση που χάσεις αυτό το άτομο, σίγουρα θα κλονιστεί η ισορροπία πολύ πιο εύκολα, αν το άτομο αυτό κιόλας είναι πολύ ικανό. Οπότε, εμ, ναι, είναι ένα στρατηγικό πλεονέκτημα. Αν καταφέρεις να δείξεις έμπρακτα ότι νοιάζεσαι για τη ζωή του ανθρώπου και έξω από το γραφείο, τότε χτίζεις μια ομάδα που θα μείνει μαζί σου και στα δύσκολα και θα αποδώσει και το μέγιστο. Να προσθέσω εδώ λοιπόν ότι με αυτόν τον τρόπο, μια τέτοια συνεργασία σε ένα τέτοιο περιβάλλον, σίγουρα μπορεί να πετύχει μειωμένο burnout, αυξημένη παραγωγικότητα, βελτιωμένο ηθικό και αφοσίωση. Σίγουρα, πάνω απ’ όλα. 

Πηνελόπη: Και χτίζεις και εμπιστοσύνη, νομίζω. Χτίζεις ψυχολογική ασφάλεια. Χτίζεις την πραγματική εικόνα μιας εταιρείας, που αυτό που είπες επενδύει στους ανθρώπους της και κοιτάει και έξω από αυτό που συμβαίνει εντός των τυπικών ωρών εργασίας. Σε συνέχεια λοιπόν αυτής της ερώτησης, αν μπορείς να αλλάξεις ένα πράγμα στο σύστημα, στην κουλτούρα, στον τρόπο που σκεφτόμαστε τη φροντίδα, ποιο θα ήταν αυτό; 

Άννα: Αχ, την περίμενα αυτή την ερώτηση και ήθελα πάρα πολύ να υπάρχει. Θα ήθελα να αλλάξω την πεποίθηση ότι η φροντίδα είναι γυναικεία υπόθεση. Και θα ήθελα να δω, μιλάω από την πλευρά της παιδαγωγού, θα ήθελα να δω περισσότερους άντρες σε παιδικούς σταθμούς, για παράδειγμα, και όχι σε θέσεις διευθυντή. Περισσότερους άντρες στο πεδίο. Αυτό αμέσως κάνει εικόνα το ότι η φροντίδα δεν είναι θέμα φύλου, είναι θέμα ανθρώπινης δεξιότητας. Αυτό.

Πηνελόπη: Κι εγώ θα ήθελα να δω περισσότερους μπαμπάδες στο Mini Hub να φέρνουν τα μωρά και τα παιδιά τους στο Mini Hub. 

Άννα: Έχουμε βέβαια να πω.

Πηνελόπη: Έχουμε, φυσικά το ξέρω. 

Άννα: Έχουμε να πω εδώ μια μικρή, πολύ μικρή περίπτωση, ιστορία;

Πηνελόπη: Ναι, εννοείται. 

Άννα: Που ξεκίνησε μια μαμά, απευθύνθηκε σε εμάς για να βρει λύση στον μπαμπά που εργάζεται από το σπίτι και έχει το παιδί. Και έμαθε για εμάς και έτσι έρχεται ο μπαμπάς εδώ, ο οποίος δεν μπορούσε να δουλεύει από το σπίτι και έχουμε εδώ αυτή την οικογένεια. Η μαμά εργάζεται εκεί που εργάζεται, ο μπαμπάς λοιπόν έρχεται εδώ. Μου φάνηκε πάρα πολύ ωραία σκέψη για το ίδιο το σύστημά τους και αυτή την οικογένεια. Ένας άλλος τρόπος φροντίδας εμφανίστηκε εδώ λοιπόν που μπορεί να προσφέρει το ένα άτομο στο άλλο. 

Πηνελόπη: Ωραίο. Θέλουμε κι άλλους μπαμπάδες σαν κι αυτούς θα πω. Να πάμε λίγο πιο πολύ σε σένα θα πω. 

Άννα: Για να δούμε. 

Πηνελόπη: Εμ, γιατί δουλεύεις και έχεις δουλέψει σε έναν χώρο, σε πολλούς χώρους, αλλά θα μιλήσω τώρα για το WHEN Hub. Δουλεύεις σε έναν χώρο στον οποίο και μπροστά από τις κάμερες και πίσω από τις κάμερες μιλάμε συνέχεια για φροντίδα. Κι εγώ θα ήθελα να σε ρωτήσω και είναι κάτι που με παραλλαγές το ρωτάω γενικώς. Αν σε έχει αλλάξει σε κάτι, αν έχει αλλάξει κάποια σκέψη σου σε σχέση με τη φροντίδα και αν σκέφτεσαι διαφορετικά τη φροντίδα στην επαγγελματική ζωή γενικώς θα πω εγώ. 

Άννα: Κάθε φορά λοιπόν σε όποιο περιβάλλον κι αν έχω εργαστεί, πράγματι πολύ αβίαστα, γιατί οι άνθρωποι που είμαστε σε αυτούς τους ρόλους προφανώς θέλουμε και είμαστε και πολύ αβίαστα μας βγαίνει να προσφέρουμε φροντίδα. Αυτό που μας δυσκολεύει είναι το ότι παραβλέπουμε πάρα πολύ τις δικές μας ανάγκες για φροντίδα. Σίγουρα με τα χρόνια αποκτούμε μια εμπειρία, οριοθετούμε κάποια πράγματα, καταλαβαίνουμε. Εδώ επίσης καλούμαι από τη θέση αυτή να φροντίζω και την υπόλοιπη ομάδα, την παιδαγωγική του Mini Hub, οπότε κι αυτό έχει μια επιπλέον 

Πηνελόπη: Σωστό

Άννα:….προσπάθεια και κόπο. Με το να συζητάμε εδώ τόσο πολύ για τη φροντίδα, έχω αισθανθεί κι εγώ, έχω απενεργοποιήσει την ανάγκη μου για φροντίδα. 

Πηνελόπη: Α, τι ωραίο. 

Άννα: Ναι. Μπορώ, νιώθω ότι μπορώ να το ζητήσω. Το αισθάνομαι πια σαν δικαίωμα αυτή την ανάγκη για φροντίδα. Οπότε ναι, είναι στο δικό μου χέρι να το διεκδικήσω, να μην το διεκδικήσω. Εν πάση περιπτώσει, εδώ υπάρχουν κάποια άλλα θέματα που η καθεμιά μας και το κάθε άτομο χρειάζεται να τα λύσει μόνο του. Αλλά ναι, το αισθάνομαι ότι είναι κάτι που είναι δικαίωμα. 

Πηνελόπη: Θα το κρατήσω αυτό, μ’ αρέσει πολύ και χαίρομαι πολύ έτσι που το αισθάνεσαι έτσι. Ευχαριστούμε πάρα πάρα πάρα πολύ, Άννα. 

Άννα: Ευχαριστώ κι εγώ πάρα πολύ γι’ αυτή την πρόσκληση και την εμπειρία της συζήτησης.

Πηνελόπη: Πώς σας φάνηκαν τα όσα μοιραστήκαμε σήμερα με την Άννα; Τι άλλο πιστεύετε ότι μπορεί να δημιουργήσει το «CAREdiZO» που θα μας φέρει ένα βήμα πιο κοντά στην ισότητα εντός και εκτός εργασίας; Είμαστε εδώ για να διαβάσουμε και να ακούσουμε τις προτάσεις, τα σχόλια και τις ιδέες σας. Ακολουθήστε μας στα social media, στείλτε μας email, αφήστε μας το review σας στο Spotify. Ελάτε φυσικά να μας συναντήσετε στο WHEN Hub και ας συνεχίσουμε τη συζήτηση ώστε να κάνουμε το WHEN αλλά και το «CAREdiZO» ακόμα καλύτερο για όλες και όλους.