Ξεκινά η αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου στην Ελλάδα

Τα τελευταία δύο χρόνια, το It’s Just Period, το Deon Policy Institute & το WHEN διεκδικούν τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου ως μέτρο για την αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου.

Στις 3 Νοεμβρίου, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τη μείωση του ΦΠΑ στα προϊόντα περιόδου από 24% σε 13%, από τον Ιανουάριο του 2027, χαρακτηρίζοντάς τη κίνηση κοινωνικής και έμφυλης δικαιοσύνης. Πρόκειται για ένα σημαντικό πρώτο βήμα, που δείχνει ότι η φτώχεια περιόδου αναγνωρίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας πολιτικής.

Η ανακοίνωση έρχεται δύο εβδομάδες μετά τη δημοσίευση της έρευνάς μας για τη φτώχεια περιόδου, την οποία πραγματοποιήσαμε με την επιστημονική συνεργασία της MRB Hellas. Η έρευνα έγινε τον Δεκέμβριο του 2025 σε δείγμα 2.000 ατόμων και τα δεδομένα δείχνουν με σαφήνεια ότι η φτώχεια περιόδου υπάρχει στην Ελλάδα:

● 1 στις 8 γυναίκες (12,5%) δεν μπόρεσε τουλάχιστον μία φορά τους τελευταίους 12 μήνες να αγοράσει προϊόντα περιόδου λόγω κόστους.
● 1 στις 10 (10,2%) κατέφυγε σε αυτοσχέδια μέσα, όπως χαρτί ή πανί, λόγω οικονομικής αδυναμίας.
● Το 16,6% παρέλειψε την αγορά βασικών αγαθών, όπως τρόφιμα, ή την πληρωμή λογαριασμών ή ιατρικών εξόδων, για να καλύψει ανάγκες που σχετίζονται με την περίοδο.
● Οι δυσκολίες επεκτείνονται στην εκπαίδευση, την εργασία και την κοινωνική ζωή: το 9,3% έχασε τουλάχιστον μία ημέρα σχολείου ή σπουδών, το 10,6% τουλάχιστον μία ημέρα εργασίας και το 16,9% περιόρισε τη συμμετοχή του σε κοινωνικές δραστηριότητες.

Η μείωση του ΦΠΑ είναι μία από τις προτάσεις της έκθεσης και η παρέμβαση με τη μεγαλύτερη στήριξη στην έρευνα: το 57,4% των ερωτηθέντων τη συμπεριέλαβε στις τρεις πρώτες επιλογές του. Η πρόταση βασίζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο ΦΠΑ (Οδηγία 2022/542), που επιτρέπει μειωμένους ή και μηδενικούς συντελεστές στα προϊόντα περιόδου. Τουλάχιστον 10 κράτη-μέλη της ΕΕ εφαρμόζουν συντελεστή κάτω του 10%, κάτι που αφήνει περιθώριο για περαιτέρω μείωση στην Ελλάδα. Παράλληλα, το 55% των γυναικών δηλώνει ότι θα χρειαζόταν επιπλέον μείωση 0,50 έως 2 ευρώ ανά πακέτο, για να αγοράζει προϊόντα περιόδου χωρίς να παραλείπει άλλα βασικά.

Θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε συντελεστή 0% στα προϊόντα περιόδου, όπως ζήτησε από όλα τα κράτη-μέλη το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ήδη από το 2019. Αυτό θέλουν και οι ίδιες οι γυναίκες: σχεδόν 1 στις 2 (49,2%) τάσσεται υπέρ του μηδενικού ΦΠΑ. Η Κύπρος εφαρμόζει ήδη συντελεστή 0% από τις αρχές του 2026.

Ταυτόχρονα, τα δεδομένα δείχνουν ότι ο ΦΠΑ από μόνος του δεν αρκεί. Ακόμη και η πλήρης κατάργησή του θα μείωνε ένα πακέτο των 3 ευρώ κατά περίπου 0,58 ευρώ, ενώ το 55% των γυναικών δηλώνει ότι χρειάζεται μείωση τουλάχιστον 1 ευρώ ανά πακέτο για να αγοράζει προϊόντα περιόδου χωρίς να στερείται άλλα βασικά αγαθά.

Ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι εξετάζονται και άλλα μέτρα. Μεταξύ των προτάσεών μας είναι:
● Θέσπιση «Period Voucher» ύψους 130 ευρώ ετησίως για άτομα με έμμηνο ρύση ηλικίας 10–24 ετών σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές.
● Πανελλαδική επέκταση και μονιμοποίηση του προγράμματος «Ρισπέκτ στο σώμα σου» στα σχολεία.
● Εισαγωγή πλαφόν τιμών για βασικά προϊόντα περιόδου.

Τα δεδομένα μας έδειξαν ότι η φτώχεια περιόδου στην Ελλάδα είναι πραγματικότητα. Η μείωση του ΦΠΑ είναι το πρώτο μέτρο για την αντιμετώπισή της, όχι το τελευταίο. Είμαστε έτοιμες να συνεχίσουμε να προσπαθούμε για τα επόμενα βήματα, μέχρι τον μηδενικό συντελεστή και την ουσιαστική πρόσβαση όλων σε προϊόντα περιόδου.

Η πλήρης έρευνα «Η Φτώχεια Περιόδου στην Ελλάδα και Προτάσεις Αντιμετώπισής της» είναι διαθέσιμη εδώ:

ΔΙΑΒΑΣΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Σχετικά με την πρωτοβουλία

Η έρευνα αποτελεί πρωτοβουλία των It’s Just Period, Deon Policy Institute & WHEN, με την επιστημονική συνεργασία της MRB Hellas και πολύτιμη χρηματοδότηση από τη Lidl Ελλάς και το Mediterranean Women’s Fund.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φτώχειας περιόδου και του στίγματος γύρω από την έμμηνο ρύση στην Ελλάδα.